1 sierpnia 2026 roku w Narodowym Dniu Pamięci Powstania Warszawskiego o historycznej Godzinie „W”, na cmentarzu wojennym Wspólnoty Brytyjskiej w Solymár pod Budapesztem przedstawiciele polskiej dyplomacji, miejscowej Polonii uczczili 82. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego. W Solymár znajdują się groby 37 polskich lotników, którzy polegli na Węgrzech w czasie lotów z zaopatrzeniem dla walczących powstańców warszawskich. Samoloty brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych (Royal Air Force) startujące z włoskiego Brindisi, które pilotowali, zostały zestrzelone nad Węgrami przez tutejszą obronę przeciwlotniczą.
Przy krzyżu pamięci w centralnej części cmentarza wieniec z biało-czerwonych kwiatów w imieniu Ambasady RP na Węgrzech złożyli: attaché Obrony, Wojskowy i Lotniczy płk Marek Kozera wraz z radcą Damianem Jarząbkiem z Wydziału Polityczno-Ekonomicznego . Wieniec złożyła przewodnicząca Ogólnokrajowego Samorządu Polskiego na Węgrzech Maria Felföldi, przedstawiciele organizacji polonijnych z wiceprezes organizatora wydarzenia – Polskiego Stowarzyszenia Kulturalnego im. Józefa Bema na Węgrzech Urszula Baka, członek zarządu Stowarzyszenia Katolików Polskich pw. św. Wojciecha Ewa Nagy wraz z s.Weroniką Jaworską MChK , a także delegacja Stowarzyszenia Węgierskich Absolwentów Polskiego WAT-u. Obok Polonii z Budapesztu obecna była delegacja z Székesfehérváru z Andrzejem Straszewskim i Ewą Lazár oraz z Dunakeszi z przewodniczącym tamtejszego Samorządu Polskiego Balázsem Szabó i reprezentacją Stowarzyszenia Nowoczesnych Myśli Polskich.
Odmówiono modlitwę, którą prowadził ks. Maciej Szumilak. Cmentarz spowiły biało-czerwone kwiaty, a oprócz krzyża znajdującego się w centralnym punkcie kwatery położono je na 37 grobach Polaków . Wartę honorową zaciągnęła Grupa Rekonstrukcji Historycznej Legionu Wysockiego na Węgrzech, która o Godzinie „W” dźwiękiem syreny przypomniała wybuch powstania warszawskiego, a po niej zebrani minutą ciszy uczcili pamięć ofiar poległych w Powstaniu Warszawskim.
Tradycja zbierania się budapeszteńskiej Polonii w dniu 1 sierpnia na cmentarzu w Solymár została zapoczątkowana przez PSK im. J.Bema i ówczesnego konsula RP na Węgrzech przed 22 laty i jest dowodem hołdu wobec wszystkim Powstańców i mieszkańców Warszawy, którzy zginęli podczas Powstania.
Inf. Głos Polonii, fot. Barbara Pál
