14 marca 2026 roku Polskie Stowarzyszenie Kulturalne im. Józefa Bema na Węgrzech zaprosiło tym razem już na 232 urodziny Generała, które tradycyjnie odbywają się przy jego pomniku w Budapeszcie w przeddzień święta narodowego Węgier upamiętniającego Powstanie Węgierskie 1848-1849 roku, a którego naczelnym wodzem 178 lat temu był patron tego najstarszego na Węgrzech polonijnego stowarzyszenia generał Józef Bem.
W sobotnie przedpołudnie uroczystość swą obecnością zaszczycili przedstawiciele polskiej dyplomacji akredytowanej na Węgrzech z panami Jackiem Śladewskim chargé d’affaires Ambasady RP, Marcinem Bobińskim kierownikiem Wydziału Konsularnego i Polonii, płk Markiem Kozerą attaché obrony, wojskowości i lotnictwa, oficera łącznikowego Policji Piotra Sochackiego, dyrektora Instytutu Polskiego Jarosława Bajaczyka, władz Budapesztu z burmistrzem II dzielnicy Gergelyem Őrsi, przybyła kandydatka na rzecznika narodowości polskiej w ZN Węgier kolejnej kadencji Iwona Tóthné Szegedi.
Obecni byli przedstawiciele polskich samorządów narodowościowych z przewodniczącą Ogólnokrajowego Samorządu Polskiego Marią Felföldi i przewodniczącą SSP Katarzyną Balogh, delegacje Samorządów Polskich VII, VIII, X, XIII i XIX dzielnicy Budapesztu, przedstawiciele stowarzyszeń polonijnych Polskiego Stowarzyszenia Kulturalnego im. Józefa Bema i Stowarzyszenia Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha, Stowarzyszenia im. Rodziny Korompayów, Stowarzyszenia Polonia Nova oraz węgierskich stowarzyszeń: Báthory-Bem i Stowarzyszenia Węgierskich Absolwentów Polskiego WAT-u. Obecne były liczne reprezentacje Ogólnokrajowej Uzupełniającej Szkoły Polskiej i Przedszkola na Węgrzech oraz Szkoły Polskiej przy Ambasadzie. Całości tradycyjnie towarzyszyła asysta składająca się z członków Stowarzyszenia Grupy Rekonstrukcji Historycznej Legionu Wysockiego na Węgrzech oraz osoby prywatne.
Po uroczystych powitaniach głos zabrał pan Jacek Śladewski chargé d’affaires Ambasady RP, który między innymi powiedział: „Spotykamy się tu dzisiaj pod pomnikiem bohatera dwóch, a nawet trzech narodów, generała Józefa Bema – osoby, która zapisała się złotymi zgłoskami w walce o niepodległość Polski i Węgier. Okres działalności i walki Józefa Bema był bardzo trudny i dla obu naszych krajów. Były to czasy, w których w Europie i na świecie obowiązywała zasada koncertu mocarstw, którą można określić dosadniej: kto mocniejszy, ten górą. Obowiązywał także prymat siły militarnej i jednostronnych rozwiązań narzucanych przez mocarstwa. Wojna była instrumentem polityki zagranicznej. Z wielkim niepokojem przychodzi nam stwierdzić, że te niechlubne praktyki powracają na dużą skalę także we współczesnym świecie. Na szczęście nie dotyczą one jeszcze państw Unii Europejskiej, ale zakradają się już do naszych granic”. Na zakończenie wystąpienia dodał: „Polska i Węgry w XIX wieku, pod wodzą takich postaci jak generał Józef Bem czy generał Józef Wysocki , starały się wyrwać z obręczy sąsiednich krajów. Robiły to, współpracując ze sobą wzajemnie, szanując się i wspierając. Wszyscy mamy jednak nadzieję, że historia nie postawi nas ponownie przed koniecznością zbrojnej walki za wolność naszą i waszą i nie będziemy musieli pieczętować krwią naszego wielusetniego braterstwa. Dlatego potrzeba nam dzisiaj współpracy, zarówno dwustronnej, jak i europejskiej, ale także transatlantyckiej. Oddajemy dziś cześć bohaterom przeszłości, ale nie chcemy powtarzać ich ofiary krwi. Zatroszczmy się o lepszą przyszłość poprzez dialog i porozumienie”.
Burmistrz II dzielnicy Gergely Őrsi podkreślił – bez względu na panujące trandy – ważność pielęgnowania historycznych kontaktów polsko-węgierskich.
W wykonaniu uczniów tutejszych szkół polskich rozbrzmiały słowa fragmentów wierszy Sándora Petőfiego pt. »Cztery dni grzmiały działa« oraz »Armia Siedmiogrodzka«.
Prezes Polskiego Stowarzyszenia Kulturalnego im. Józefa Bema na Węgrzech Mária Dávid w swoim wytąpieniu nawiązała do historycznej bitwy pod Piski, a następnie odbyła się ceremonia składania wieńców, a po niej krótka modlitwa prowadzona przez ks. Krzysztofa Grzelaka SChr. proboszcza Polskiej Parafii Personalnej na Węgrzech.
Uroczystość przy pomnika Bema zakończył wiersz Adama Asnyka »Miejcie odwagę« w wykonaniu śpiewaczki Karoliny Socha-Mészáros.
Dzień 15 marca jest świętem narodowym na Węgrzech. W tym dniu odbywają się liczne uroczystości państwowe, mające upamiętnić bohaterów, w tym Polaków, którzy zginęli w walkach o wolność, a budański pomnik Józefa Bema (dzieło Jánosa Istoka) od 92 lat jest symbolem przyjaźni pomiędzy Polską a Węgrami.
inf.Głos Polonii, foto: Stowarzyszenie Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha
